İNSAN HAKLARI, YURTTAŞLIK VE DEMOKRASİ DERSİ ÖĞRETMEN ÖZ-YETERLİK İNANCI ÖLÇEĞİ GELİŞTİRME ÇALIŞMASI*

Seval Selma PURCU – Şaban BERK

 

ÖZET

Bu çalışmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin İnsan Hakları, Yurttaşlık ve Demokrasi (İHYD) dersine ilişkin öz-yeterlik inançlarını saptamada kullanılacak geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Çalışma kapsamında alanyazın taraması sonucunda sınıf öğretmenlerinin İHYD dersinin öğretimine ilişkin öz-yeterlik inançlarının göstergesi olduğu düşünülen 47 madde üretilmiş; uzman görüşlerinden sonra madde sayısı 36’ya indirilerek son şekli verilmiştir. 36 madde ölçek formu ile 200 sınıf öğretmeninden veriler toplanmıştır. Yapılan KMO Testi (0.96) ve Barlett Testi (p˂0.05) verilerin açımlayıcı faktör analizine uygun ve ölçeği oluşturan maddelerin ilişki düzeyinin yeterli olduğunu göstermiştir. Yapı geçerliğini saptamak için yapılan açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin dört faktörlü bir yapıdan oluştuğu saptanmıştır. Faktör isimleri sırasıyla şöyledir; “Planlama ve Hazırlık”, “İçerik ve Süreç”, “Değerlendirme ve Paydaş İşbirliği”, “Değer Kazandırma”. Ortaya çıkan dört faktörün, sınıf öğretmenlerinin İHYD dersi öğretimine ilişkin öz-yeterlik inançlarındaki değişimin %73.79’ünü açıkladığı belirlenmiştir. Ayrıca, ölçeği oluşturan maddelerin tümünün, bir faktör altındaki maddelerin ve faktörlerin kendi aralarındaki iç tutarlıklarının (güvenirlik) da yeterli olduğu tespit edilmiştir. Ek olarak, faktörlerin kendi aralarındaki ve ölçeğin bütünüyle olan ilişkisi de iyi durumdadır. Doğrulayıcı faktör analiziyle de, ölçeğin bütününden elde edilen dört faktörlü yapı tekrar sınanmış ve aynı sonuçlar bulunmuştur. Sonuç olarak, ölçeğin sınıf öğretmenlerinin İHYD Dersine ilişkin öz-yeterlik inanç düzeylerini ortaya çıkarabilecek psikometrik özelliklere sahip olduğuna karar verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Açımlayıcı Faktör Analizi, İnsan Hakları Yurttaşlık ve Demokrasi Dersi, Öz-yeterlik Ölçeği, Ölçek geliştirme

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir