TÜRKÇEDEN ÖZBEKÇEYE ÇEVRİLEN ÇOCUK KİTAPLARININ ÇOCUĞA GÖRELİK İLKESİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

Yasemin KUŞDEMİR – Pınar BULUT

ÖZET

Çocuk edebiyatı ürünlerinin temel özelliği olan çocuğa görelik; eserin çocuğun dil, zihin ve duygu gelişimine katkı sağlayacak, sanat ve estetik algısı kazandırabilecek unsurları içermesidir. Çocuklar için yazılan eserler çocukların kelime dağarcığını geliştirmeli, içeriği ile görselleri uyumlu ve birbirini tamamlayıcı olmalı, aynı zamanda çocuğu sosyal ve psikolojik olarak hayata hazırlamalıdır. Çocuk kitapları, hem konu, tema, dil özellikleriyle hem de kapak, cilt, tasarım ve resim öğeleri ile birbirini tamamlayan anlamlı bir bütün oluşturmalıdır. 2012 yılında, Türkiye Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı tarafından yürütülen ve kısa adı “TEDA” olan “Kültür ve Turizm Bakanlığı Türk Kültür, Sanat ve Edebiyat Eserlerinin Dışa Açılımını Destekleme Projesi” kapsamında bazı çocuk hikâye kitapları Özbekçeye çevrilmiştir. Özbek şair Miraziz A’zam tarafından Türkçeden Özbekçeye çevrilen ve 2013 yılında Taşkent’te yayımlanan bu kitaplar “Leylek Karda Kaldı”, “Geceleri Mızıka Çalan Kedi” ve “Yıldız Tozu” adlı hikâye kitaplarıdır. Kitapların incelenmesinde araştırmacılar tarafından hazırlanan “Çocuk Kitaplarında Çocuğa Görelik Özelliğini Belirleme Formu”  kullanılmıştır. Veriler betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. İnceleme sonucunda bu kitapların çocuğa görelik ilkelerini kısmen uygun ve uygun düzeyinde sağladığı anlaşılmaktadır. Kitaplardaki hikâyeler geleneksel anlatılara ait motifleri barındırmakta ve konu olarak insan, doğa ve toplum ilişkilerini ele almaktadır. Hikâyelerde, çocuk kahramanların yakın çevrelerini ve kendi hayatlarını merkeze alan olayların çocuk okuyucuların ilgisini çekebileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Çocuk kitabı, çocuğa görelik, çocuk edebiyatı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir